|
معیارهای تأمين امنيت اقتصادي نویسنده : توحيد شوطي امروزه امنيت به مفهوم كلي آن به عنوان مهمترين محرك و موتور توسعه يافتگي، از مباحث بسيار مهم و حساس جوامع بشري است که بعدِ اقتصادي آن در برنامههاي اقتصادي کشورها مورد توجه جدي قرار دارد. امنيت اقتصادي به معناي ايجاد احساس اطمينان، امنيت و آرامش در دسترسي به عوامل توسعه اقتصادي كشورها در برابر انواع فشارهاي ارتباطات بينالمللي، دولتي، اداري، دفاعي، سياسي، حقوقي و قانوني است. اين موضوع در واقع يكي از مهمترينفلسفههاي وجودي دولتها را هم تشكيل ميدهد. امروزه فقدان اين امنيت مهمترين مانع رشد اقتصادي پايدار كشورهاي در حال توسعه ارزيابي ميشود و عموماً اين كشورها با تلاش براي رفع اين مشكل به دنبال فراهم كردن فضاي سالمي براي فعاليتهاي اقتصادي، براي ايجاد اشتغال در زمينه نيروي كار، سرمايهگذاري مطمئن، ارتقاي توليد و كارايي منابع هستند چرا که توجه نكردن به اين مهم در سياستگذاريهاي كلان اقتصادي عامل فرار سرمايه و مغز از اين كشورها است كه ركود اقتصادي را در پي دارد.دولتها به واسطه دسترسي به امكانات بالقوه براى تأمين رشد اقتصادى و بهرهمندى از ابزار قدرت لازم، مسئوليت اصلي تأمين امنيت اقتصادي را بر عهده دارد. و در ميان نهادهاي حاكميت و دولت، وزارت اقتصاد و دارايي بيشترين رسالت تحقق اين هدف را دارد، اين وزارتخانه پيش از آنكه متولي جمعآوري ماليات و عوارض قانوني باشد بايستي متولي تثبيت حاكميت نظم و قانون در اقتصاد كشور باشد چرا كه تأمين موتور توسعه بر تأمين سوخت آن اولويت دارد و بايستي همگام با مسئوليت ايجاد همگرايي و وحدت رويه سياسي و قانونمند در راهبردهاي اقتصادي و تجاري در سطح كلان كشور، توسعه امنيت اقتصادي را هم پيگيري كند و اگر نتواند .....ادامه مطلب كاهش اميد مردم آمريكا از بهبود وضع اقتصادي يك موسسه آمريكايي با اشاره به كاهش شاخص اعتماد مصرفي در آمريكا اعلام كرد: مصرفكنندگان آمريكايي در حال از دست دادن اميد خود نسبت به بهبود بحران مالي اين كشور هستند. به گزارش فارس، بر اساس تحقيقات جديد يك موسسه آمريكايي، مصرف كنندگان آمريكايي در حال از دست دادن اميد خود نسبت به بهبود بحران مالي در اين كشور هستند. انجمن تحقيقاتي «كانفرانس برد» اعلام كرد: شاخص اعتماد مصرفي آمريكا از 66 واحد در ماه آوريل به 8/60 واحد در ماه ميكاهش يافته است. لين فرانكو رئيس اين موسسه گفت: مصرفكنندگان به طرز چشمگيري نگران آينده كسب و كار و شرايط بازار كار و به علاوه چشمانداز دستمزد خود هستند به طوري كه نگرانيهاي تورمي كه ماه گذشته كاهش يافته بود بار ديگر افزايش يافته است. بر اساس اين گزارش، آمريكاييها نگران بيكاري و افزايش قيمت مواد غذايي و سوخت نيز هستند. همچنين در اين گزارش آمده است، اين احساس كه شرايط كسب و كار وخيمتر ميشود، يافتن شغل سختتر خواهد شد و درآمدها كاهش خواهد يافت در حال تشديد شدن است. به گزارش پرستيوي، تعداد آمريكاييهايي كه مزاياي بيكاري دريافت ميكنند 10 هزار نفر افزايش يافته و به 242 هزار نفر رسيده است.آمريكا از آغاز لشكركشي به افغانستان و عراق به بهانه مبارزه با تروريسم با ركود اقتصادي دست در گريبان است. اين ركود بدترين بحران اقتصادي آمريكا از بحران سال 1930 است. به گزارش بلومبرگ، ميانگين قيمت مسكن در بازار آمريكا در ماه آوريل به پايينترين رقم طي 16 ماه اخير رسيده است. كاهش ميانگين قيمت مسكن در آمريكا فشار زيادي را بر روند رشد و رونق اقتصادي اين كشور وارد ميكند. به نظر ميرسد تا زماني كه بخش مسكن آمريكا به رونق كامل دست پيدا نكند، اقتصاد اين كشور هم به رشد و رونق پايدار و با ثبات نخواهد رسيد. بيل ويت كارشناس ارشد اقتصادي در اين باره گفت: با توجه به ادامه روند نزولي تقاضاي مسكن در آمريكا پيشبيني ميشود بازار مسكن در سال 2012 هم بحراني باشد. طرح تحول بانكي در 8 محور ارائه شد قائم مقام بانک مرکزي طرح تحول نظام بانکي را در 8 محور به اين کارگروه تحولات اقتصادي ارائه کرد. به گزارش خبرگزاري مهر، محمدرضا فرزين سخنگوي كارگروه تحولات اقتصادي با بيان اينکه طرح تحول بانکي يکي از محورهاي هفت گانه تحول اقتصادي است افزود: اين طرح داراي 8 محور شامل اجراي صحيح بانکداري اسلامي، عدالت و رضايت اجتماعي، حمايت از توليد و اشتغال، سياست گذاري پولي کارا جهت کنترل تورم، حمايت از بهبود فضاي کسب و کار و افزايش کارايي، بهره وري و اثربخشي نظام بانکي، تقويت نظارت در شبکه بانکي، تنوع بخشي به نهادها و ابزارها و توسعه بانکداري الکترونيکي است. وي گفت: پس از ارائه طرح، چالشها و ضرورتها، خطمشيها و اهداف محورهاي 8 گانه طرح مورد بررسي قرار گرفت و اعضاي كارگروه به ارائه ديدگاهها و نظرات خويش پرداختند. فرزين افزود: اين جلسات از اين پس به طور منظم روزهاي سه شنبه هر هفته تشکيل خواهد شد و پس از بررسيهاي تخصصي و مطابقت آن با ساير محورهاي طرح، گزارش نهايي در دستور کار کارگروه تحولات اقتصادي به رياست رئيسجمهور قرار ميگيرد. معاون وزير اقتصاد تصريح کرد: تمام گزارشات مطروحه در جلسه، اوليه بوده و پس از دريافت نظريات تخصصي و جمع بندي لازم در دبيرخانه گزارش نهايي قابل ارائه خواهد بود اسراف و تبذیر يك ميليارد تن مواد غذايي در جهان سازمان كشاورزي و خواروبار سازمان ملل متحد (فائو) اعلام كرد: سالانه بيش از يك ميليارد تن مواد غذايي در سطح جهان از بين ميرود يا هدر داده ميشود كه با كاهش آن ميتوان جمعيت بيشتري را غذا داد. به گزارش ايرنا به نقل از پايگاه اطلاع رساني فائو، همه ساله تقريبا يك سوم غذايي كه در سطح جهان براي مصرف انسان توليد ميشود، يعني چيزي در حدود يك ميليارد و 300 ميليون تن از بين ميرود يا هدر داده ميشود. فائو، ميان از بين رفتن غذا و هدر رفتن آن تفاوت قايل شده و اعلام ميكند: از بين رفتن غذا در فرايندهاي توليد، برداشت و پس از برداشت اتفاق ميافتد كه اين امر به ويژه در كشورهاي در حال توسعه به دليل ضعف ساختارهاي زيربنايي شامل حمل و نقل، منابع آب و...، سطح پايين فناوري و سرمايه گذاري در سيستم توليد مواد غذايي است. در مقابل، هدر رفتن مواد غذايي مشكلي است كه بيشتر در كشورهاي صنعتي رخ ميدهد و در اغلب موارد توسط خرده فروشان و مصرفكنندگان با انداختن مواد خوراكي به داخل سطل زباله انجام ميشود. بر اساس گزارش فائو، در اروپا و شمال آمريكا، سرانه هدر رفت مواد غذايي توسط مصرف كنندگان، 95 الي 115 كيلوگرم در سال است، در حالي كه اين سرانه در ساب صحراي افريقا (بخشهاي جنوبي صحرا) و جنوب و جنوب شرق آسيا شش الي 11 كيلوگرم در سال است. بر اساس اين گرارش، سرانه كل توليد غذا براي مصرف انسان در كشورهاي ثروتمند، 900 كيلوگرم در سال و در كشورهاي فقير 460 كيلوگرم در سال است. بنا به اين گزارش، در كشورهاي در حال توسعه، 40 درصد ضرر و زياني كه به مواد غذايي وارد ميشود، مربوط به فرايند پس از برداشت و سطوح توليد است در حالي كه در كشورهاي صنعتي، اين 40 درصد در سطوح مصرفكننده و خرده فروشي اتفاق ميافتد. در اين گزارش آمده است، از بين رفتن مواد غذايي در طول فرايند برداشت و ذخيرهسازي به معني درآمد از دست رفته براي كشاورزان كوچك و قيمتهاي بالاتر براي مصرفكنندگان فقير است و كاهش اين زيان ميتواند به طور مستقيم و آني بر درآمد كشاورزان و امنيت غذايي مصرف كنندگان تاثير بگذارد. از بين رفتن مواد غذايي و تلف شدن آن شامل تمامي منابع اصلي از جمله آب، زمين، انرژي، كارگر و سرمايه ميشود و با توليد و انتشار گاز گلخانهاي موجب گرم شدن زمين و تغييرات آب و هوايي آن ميشود. در كشورهاي در حال توسعه مشكل به طور عمده مربوط به ضعف فناوري، مديريت پس از برداشت، تداركات، ضعف ساختارهاي زيربنايي، ضعف بستهبندي و ضعف بازاريابي در انطباق بهتر توليد و تقاضا با يكديگر است. بنابراين توصيه فائو به اين كشورها، تقويت زنجيره عرضه مواد غذايي با كمك كردن به كشاورزان كوچك و ايجاد ارتباط مستقيم ميان آنها و خريداران است. به اعتقاد فائو، بخشهاي خصوصي و دولتي در كشورهاي در حال توسعه بايد سرمايهگذاري بيشتري در ساختارهاي زيربنايي و مرحله بسته بندي و آمادهسازي غذا بكنند. در كشورهايي با درآمد بالا و متوسط، كاهش از بين رفتن مواد غذايي و هدر رفتن آن تا حد زيادي با تشويق مصرف كنندگان به استفاده درست ميسر است. فائو در اين زمينه ميگويد: با توجه به محدوديت دسترسي به منابع طبيعي، نكتهاي كه اهميت بيشتري دارد، كاهش ميزان زبالههاي غذايي است و نه افزايش توليد. فائو اعلام كرده است، ميزان غذايي كه هر ساله نابود شده و دور ريخته ميشود، برابر با بيش از نيمي از غلات سالانه جهان است و اين در حالي است كه به نوشته خبرگزاري فرانسه بيش از 925 ميليون نفر در سراسر جهان با گرسنگي دست به گريبان هستند. برپايه يك تحقيق كه به سفارش سازمان خوار و بار جهاني (فائو) انجام شده است، اين مشكل هم بر كشورهاي صنعتي و هم در حال توسعه تقريبا تاثير يكساني خواهد گذاشت. در اين تحقيق آمده است: در حاليكه اين معضل در كشورهاي در حال توسعه ناشي از زيرساختهاي ضعيف و ناتواني در توليد مواد غذايي است، در كشورهاي صنعتي اين مسأله به روشهاي نامناسب بستهبندي مواد غذايي و همچنين دور ريختن مواد غذايي قابل استفاده از سوي مصرف كنندگان مرتبط است. در اين تحقيق به كشورهاي در حال رشد توصيه شده است روشهاي توليد و توزيع مواد غذايي را توسعه دهند. از جمله يافتههاي مهم در اين تحقيق، اين است كه مصرفكنندگان در كشورهاي ثروتمند تقريباً بيش از 222 ميليون تن مواد غذايي را دور ميريزند كه برابر با توليد خالص مواد غذايي در كشورهاي جنوب آفريقا است. در اين تحقيق، راه حل اين مشكل به توسعه تكنولوژي و زيرساختهاي توليد مواد غذايي ارتباط داده شده است9000 ميليارد تومان بدهي بانكي در پرونده 90 نفر 90 پرونده با مجموع 9 هزار و 400 ميليارد تومان بدهي به سيستم بانكي وجود دارد. صمد عزيزنژاد كارشناس مركز پژوهشهاي مجلس در گفتوگو با فارس درباره وضع فعلي مطالبات معوق در شبكه بانكي اظهار داشت: در زمان رسيدگي به مطالبات معوق در سطح كلان به صورت كلي بانكها كنار گذاشته و ساير دستگاهها وارد عمل ميشوند. وي گفت: با فرض اينكه اگر مطالبات معوق بانكي هر نفر را بيش از 80 ميليارد تومان در نظر بگيريم، پروندههاي معوقات حداكثر 90 پرونده ميشود. البته به صورت متوسط در خصوص بدهيهاي بيش از 80 ميليارد تومان 90 پرونده وجود دارد. شايد برخي از اين پروندهها متعلق به تعداد خاصي از افراد باشد. عزيزنژاد درباره مجموع بدهيهاي 90 پرونده نامبرده تأكيد كرد: در مجموع اين بدهيها حدود 9 هزار و 400 ميليارد تومان است كه سهم هر پروندهاي حدوداً 85 الي 86 ميليارد تومان محاسبه شده است. اين كارشناس مطلع اقتصادي با بيان اينكه آمار مذكور متعلق به آذر پارسال است، تصريح كرد: برخي از پروندههاي مذكور بيش از 300 ميليارد تومان هم شايد بدهي داشته باشند. اين كارشناس مسائل اقتصادي تصريح كرد: بايد ديد كه وام گيرندگان از بانكها تسهيلات دريافتي را تا چه ميزان به بانكها برگرداندهاند و يا اينكه از اين تسهيلات در چه اموري استفاده كردهاند وي اضافه كرد: اين افراد علاوه بر اينكه بعد از دريافت تسهيلات از بانكها سالها از بازپرداخت آنها امتناع كردهاند بعد از گذشت مدتي مدعي زيان شدهاند و نه تنها اصل پول را پرداخت نميكنند بلكه بدهي خود را با استفاده از واسطههاي خاصي به يكي از نهادهاي خاص واگذار ميكنند. اين كارشناس مطلع ضمن تشريح مشكلات و دلايل اصلي معوق شدن تسهيلات ميلياردي در بانكها، بيان كرد: در حال حاضر بانكها سيستم جامع اعتبار سنجي مشتريان را ندارند تا صورتهاي مالي و توان اعتباري تسهيلاتگيرندگان را بررسي كنند. عزيزنژاد به نقش تخلفات نظام داخلي بانكها در افزايش معوقات اشاره و تصريح كرد: برخي موارد مشاهده شده كه بانكها براساس ضوابط عمل نكرده و در دريافت وثايق و ارزيابي طرحها كوتاهي كردهاند. وي ادامه داد: فشار مسئولان محلي به بانكها براي پرداخت تسهيلات به عدهاي خاص نقش دلايل برونسازماني را در افزايش معوقات بانكي تقويت ميكند. افزایش تورم و بیکاری در کشورهای یورو موسسه آمار اروپا موسوم به يورو استات در تازهترين گزارش خود اعلام كرد: نرخ تورم منطقه يورو در ماه آرويل به بالاترين رقم طي دو سال و نيم اخير رسيده است. به گزارش بلومبرگ موسسه آمار اروپا در ادامه افزود: افزايش چشمگير قيمت انرژي و مواد غذايي موجب كاهش شديد اعتماد تجاري در اقتصاد اروپا شده و به شدت رشد و رونق اقتصادي منطقه يورو را تهديد ميكند. بر اين اساس نرخ بيكاري منطقه يورو هم در ماه آوريل به بيش از 9/9 درصد رسيده است. قيمت جهاني نفت در شش ماه گذشته بيش از 38 درصد رشد داشته است و اين مساله تاثير زيادي در افزايش چشمگير نرخ تورم اروپا داشته است. يونان، ايرلند و پرتغال هم تا كنون براي رهايي از ورشكستگي مالي مجبور به دريافت كمكهاي مالي خارجي شدهاند. این در حالی است که واحد اطلاعات اقتصادي اكونوميست طي گزارشي وضع ريسك اقتصادي ايران در بخشهاي مختلف اعتباري، پولي، بانكي و ساختاري را باثبات ارزيابي كرد میزان صرفه جویی در گندم و انرژی با هدفمند سازی یارانه ها ه گزارش پايگاه اطلاعرساني دولت، محمدرضا رحيمي معاون اول رئيس جمهوري، در گردهمايي استانداران سراسر کشور اظهار داشت: استانداران همواره در حال جهاد اقتصادي و تلاش و کوشش در عرصه اقتصاد بودهاند و در حوزههاي مختلفي مانند اجراي قانون هدفمندسازي يارانهها نقش مؤثر و سازندهاي ايفا کردهاند. رحيمي در ادامه با ابراز رضايت از اجراي موفقيتآميز قانون هدفمندي يارانهها، به برخي از نتايج و ثمرات اجراي اين قانون اشاره کرد و گفت: پس از اجراي اين قانون مصرف سرانه گندم کشور از 129 کيلوگرم به 104 کيلوگرم کاهش پيدا کرد که اين به معناي صرفهجويي 30 درصدي در مصرف گندم است. معاون اول رئيس جمهوري افزود: مصرف گاز طبيعي در بخش خانگي هم از 226 ميليون مترمکعب به 205ميليون مترمکعب کاهش پيدا کرد و اين در حالي است که در بخش صنعت و پتروشيمي با افزايش مصرف گاز و برق مواجه بوده ايم که اين به معناي افزايش توليد و اشتغال در بخش صنعت است. رحيمي کاهش مصرف روزانه بنزين را از ديگر ثمرات اجراي قانون هدفمندي يارانهها برشمرد و گفت: اين کاهش مصرف در شرايطي است که 400 هزار خودرو جديد در مدت اجراي قانون هدفمندسازي يارانهها وارد بازار شده است و با اين وجود آمارها نشان از کاهش و صرفهجويي در مصرف بنزين دارد. روشهای ترویج کار و اشتغال در سیره پیامبر اعظم (ص) تهیه و تنظیم :سید مهدی معلمی این نوشتار برگرفته از مقاله «کار و اشتغال در سیره پیامبر اعظم صلیاللهعلیهوآلهوسلم» نوشته آقای عبد الکریم پاک نیا که در ماهنامه کوثرمنتشر گردیده است. حضرت رسول اکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلم برای ایجاد انگیزه تولید و کسب درآمد در وجود مسلمانان، از روشهای مختلفی بهره میگرفت که به برخی از آنان اشاره میشود :الف ) زمینه سازی برای رشد استعدادهاآن حضرت با استفاده از فرصتهای مناسب برای شکوفایی نیروهای درونی و استعدادهای نهفته افراد، زمینه سازی مینمود و از این طریق، در آنان انگیزه تولید و کسب درآمد را تقویت میکرد . روایت زیر، نشانگر این روش رسول گرامی میباشد:مردی از اصحاب در تنگنای زندگی قرار گرفت . وی که دارای شغل مناسبی نبود و بسیاری اوقات از بیکاری رنج میبرد، خانه نشین شد. روزی همسرش به وی گفت: ای کاش به محضر پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم میرفتی و از او درخواست کمک مینمودی! مرد با پیشنهاد همسرش به حضور رسول اللّه صلیاللهعلیهوآلهوسلم رفت. هنگامی که چشم حضرت به او افتاد، فرمود: «مَنْ سَأَلْنا اَعْطَیناهُ وَ مَنْ اسْتَغْنی اَغْناهُ اللّهُ؛ هرکس از ما کمک بخواهد، ما به او یاری میکنیم ولی اگر بینیازی بورزد و دست حاجت پیش مخلوقی دراز نکند، خداوند او را بینیاز میکند.»او پیش خود فکر کرد که مقصود پیامبر، من هستم و بدون این که سخنی بگوید، به خانه برگشت و ماجرا را برای همسرش بازگو کرد . زن گفت: رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم هم بشر است. (و از حال تو خبر ندارد.) او را به وضع زندگی نکبت بار و پر مشقّت خود آگاه کن.مرد ناچار برای بار دوم به حضور پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم رفت اما قبل از این که حرفی ادامه مطلب ارتقاء شاخص توسعه انساني دولت اصولگرا نسبت به دولتهای قبل ارتقاي توسعه انساني در دنياي معاصر به ظرفيت كسب علم و دانش، دسترسي به امكانات مادي زندگي و برخورداري از عمر طولاني و توام با سلامتي بستگي دارد . شاخصهاي آموزش، اميد به زندگي و توليد ناخالص داخلي تشكيلدهنده اجزاي شاخص توسعه انساني در واقع ميانگين اين سه شاخص است. بهبود وضع سرمايهگذاري و تغيير شرايط اقتصادي و اجتماعي، ارتقاي سطح كيفيت زندگي را فراهم ميآورد. ارتقاي سطح كيفيت زندگي افراد يك جامعه در گرو تحول اساسي در متغيرهاي اقتصادي، آموزشي و بهداشتي است و وجود انگيزه كافي و داشتن عزمي راسخ در حصول به توسعه انساني بالاتر و برخورداري از آزادي عمل براي حركت و مشاركت فعال از عوامل كليدي در اين خصوص است.شاخص درآمد سرانه، شاخصي است براي نشان دادن رتبه كشورهاي مختلف از نظر توليد ناخالص داخلي سرانه كه براساس قدرت خريد دلارمحاسبه ميشود . به دليل شكاف و فاصله زياد بين كشورهاي داراي درآمد بالا و پايين، براي محاسبه شاخص به جاي رقم مطلق توليد ناخالص داخلي، سرانه به قدرت خريد دلار و براي تعديل شاخص از لگاريتم توليد ناخالص داخلي سرانه به قدرت خريد دلار استفاده ميشود.در زمينه اقتصادي، افزايش رشد اقتصادي و درآمد سرانه ميتواند به عنوان عامل تأثيرگذار در شاخص توسعه انساني تلقي شود . در اين قالب شاخصهايي نظير افزايش انباشت سرمايه و به تبع آن رشد سرمايهگذاري، رشد توليد ناخالص ملي، بهبود درآمد اقشار مختلف مردم و گروههاي مختلف تأثير قابلتوجهي بر عملكرد اين شاخص ميگذارد.البته در محاسبه شاخص توسعه انساني منظور كردن درآمد سرانه براي تمامي افراد جامعه با اشكالهاي فراواني روبرو بوده و طبيعي است كه قدرت خريد افراد جامعه به صورت يكسان بهبود نيافته است .بنا به گزارش ایسنا با توجه به رابطه ياد شده، شاخص توليد ناخالص داخلي محاسبه شده براي كشور در سال 1370 معادل 0640/0 بوده است و ارقام نشان ميدهد كه اين شاخص در سالهاي بعد با نرخ رشد ثابتي افزايش يافته و به رقم 749/0 در سالهاي 1387 رسيده است.نرخ رشد سالانه شاخص توليد ناخالص داخلي در سالهاي 1370 تا 1387 معادل 93/0 درصد بوده است كه رشد خوبي را درادامه مطلب رئيس جمهوري در جمع كاركنان وزارت بازرگاني اعلام كرد :عزم دولت براي كنترل و تنظيم بازار دكتر محمود احمدينژاد رئيس جمهور ديروز در جمع كاركنان وزارت بازرگاني و مسئولان تنظيم بازار ضمن اعلام اين مطلب اعلام كرد: به عنوان يك خدمتگزار و يك وظيفه قانوني برعهده دولت است كه بازار را كنترل و برآن نظارت داشته باشد. وي با اشاره به اينكه در تنظيم بازار در اين ايام اتفاق بزرگي رخ داد خاطرنشان كرد : قيمت كالاهايي كه در تنظيم بازار آمد، بسياري از آنها قيمتشان معادل يا كمتر از قيمت اين كالاها در پايان سال 83 و اوايل 84 بود و اين يك كار بزرگ است و بايد خداوند بزرگ را شكر كنيم. احمدينژاد به اهميت شبكه توزيع اشاره كرد و گفت: اگر ما بهترين و گستردهترين توليد را داشته باشيم ولي شبكه توزيع نتواند اين توليدات را به صورت مناسب به مصرفكننده برساند، توليد ضايع ميشود. شبكه توزيع در سراسر كشور بايد به صورت هماهنگ و منظم كار كند و بتواند نوسانات قيمت را در بازار مديريت و كنترل كند.وي بـــا بـــيان ايـنكه توزيعكنندگان، توليدكنندگان و اصناف ما جزو بهترين و معتمدترين مردم كشورمان هستند ادامه داد : در اين بحث خود مردم بسيار نقش دارند. اگر ما بهترين توليد و توزيع را داشته باشيم ولي مردم يك رفتار هماهنگ با شما نداشته باشند؛ مثلا گفته شود كه براي خريد اين كالا عجله نكنيد، ولي همه مردم براي خريد كالا عجله كنند يا اينكه گفته شود اين كالا را بيشتر مصرف كنيد، ولي مردم آن كالا را كمتر مصرف كنند و در واقع تقاضاهايشان را در طول زمان توزيع نكنند و منابع خود را به خوبي مديريت نكنند، اين باعث ايجاد مشكل ميشود. ولي خوشبختانه مردم عزيز ما با اعتماد بسيار بالايي كه به توليدكننده و توزيعكننده نشان دادهاند، رفتار بسيار خوبي داشتهاند. ي گفت: وقتي اين مبحث مطرح ميشود كه ايرانيها كالاي ايراني مصرف كند اين فقط يك شعار اقتصادي نيست، بلكه يك شعار فرهنگي سياسي و عزتآفرين است. البته نميگويم جلو واردات را قفل و تعرفهها را صدبرابر كنيد. وقتي كه تعرفهها را چندين برابر ميكنيم به مردم فشار ميآيد، بايد در اين مورد تمامي جهات و كلان اقتصاد كشور را ببينيم، تنظيم و برنامهريزي كنيم ولي همانطور كه گفتم ما ميتوانيم بسياري از نيازهايمان را خودمان توليد كنيم و اين نيازمند همت است. بايد توليد كنندگان ماهمت داشته باشند و در اين زمينه تلاش بيشتري به خرج دهند، بايد هزينههاي توليد را كاهش دهيم. وي خاطرنشان كرد: اگر دو جنس ايراني و غيرايراني از نظر كيفيت شبيه هم باشند، ولي جنس غيرايراني از ايراني ارزانتر باشد، اين باعث ميشود كار سخت شود. ما نميتوانيم دايم به مردم سفارش كنيم كه مثلاً كالاي ايراني را بخرند. ما بايد همانطور كه گفتيم هزينههاي توليد را كاهش دهيم. دولت هم از توليد حمايت ميكند تا هزينهها كاهش پيدا كند. ما بايد دست به دست هم بدهيم و كارها را پيش ببريم و مشكلات را رفع كنيم. بايد از جوانان تحصيل كردهمان استفاده كنيم.
رئيسجمهوري همچنين به بخش توزيع در اين ارتباط اشاره كرد و گفت : در بخش توزيع نيز اتفاقات ارزشمندي رخ داده است، شوراي اصناف و مجامع امور صنفي ما فعال هستند، ولي ما همه ميدانيم كه مسير توزيع ما يك مسير هموار نيست و بيش از آنچه كه بايد براي توزيع هزينه ميشود. ما بايد آن را كاهش دهيم. شماها ايدههايي در اين زمينه مطرح كنيد و دولت هم پشتيباني ميكند. بنشينيد، طراحي كنيد و شبكههاي توزيع را نظم دهيدبا استفاده از شرايط طرح مسكن مهر اقشار محروم صاحب خانه مي شوند وزير مسكن و شهرسازي از خانه دار شدن قشرهاي محروم با استفاده از شرايط ويژه طرح مسكن مهر خبر داد .علي نيكزاد افزود : بر اساس توافق با وزارت رفاه و تامين اجتماعي، قشرهاي محروم كه تحت پوشش كميته امداد امام خميني و بهزيستي هستند، نيز مي توانند از طريق مسكن مهر صاحبخانه شوند.وي گفت : بر اساس اين توافق به اين دسته از متقاضيان 200 ميليون ريال وام قرض الحسنه اهدا مي شود و آماده سازي و اخذ پروانه واحد هاي مسكوني آنان را وزارت مسكن و شهرسازي انجام خواهد داد.نيكزاد اضافه كرد : همچنين وزارت رفاه و تامين اجتماعي به اين قشرها 60 ميليون ريال وام بلاعوض اعطا خواهد كرد كه در مجموع با پرداخت 26 ميليون تومان وام و اخذ پروانه، اين متقاضيان نيازي به آورده براي ساخت واحدهاي مسكوني خود ندارند.وي روند ساخت واحدها در روستاهاي سراسر كشور را نيز مطلوب ارزيابي كرد و افزود : قرار بود در سال گذشته 200 هزار واحد مسكوني در روستاها بسازيم كه 40 هزار واحد نيز بيش از برنامه ساخته شد.وزير مسكن و شهرسازي به روند مطلوب اجراي طرح مسكن مهر در سراسر كشور اشاره كرد و افزود : از يك ميليون متقاضي واجد شرايط اين طرح هم اكنون براي 900 هزار واحد مسكوني زمين تامين شده است و 650 هزار واحد عقد قرارداد كرده اند.وي تصريح كرد : در اين ميان 520 هزار واحد مسكوني مهر موفق به اخذ پروانه ساخت شده اند كه از اين تعداد، 325 هزار واحد پي سازي را به پايان رسانده اندرويه مناسب مصرف و برنامه ریزی اقتصادی ميانهروي در زندگي نشانهي حركت در چارچوب ارزشهاست. اسراف نشانهي مرزشكني و خارج شدن از راه هدايت است. اسراف در زندگي انسان به خصوص مؤمنان داراي بار منفي و ضدارزش وجزو كارهاي حرام است. خداوند همواره به اسرافكاران هشدار داده و فرمودهاند: انسانها بايد به ميانهروي و اعتدال چشم بدوزند. و به نظر اهل بيت(ع) اسراف يكي از گناهان كبيره است. يكي از راههاي پيشگيري از اسراف رواج دادن زندگي معتدل و ميانهرواست و اسراف زيانهاي خطرناك فردي، اجتماعي، مادي و معنوي دارد. فرد اسرافكار دعايش مستجاب نميشود. امام صادق(ع) فرمودهاند: اسراف موجب كاهش بركت و از بين رفتن ثروت است. اسراف موجب مبتلا شدن به عشق و محبت نااهلان ميشود. اسراف موجب به وجود آمدن مشكلات در زندگي فردي است. رسول اكرم(ص) فرمودند: كسي كه براي مطرح كردن خود و ستايشطلبي خانهاي بيش از حد نياز به پا كند، در قيامت آن را در حالي كه به صورت شعلهاي آتش است، ميبيند مگر آن كه توبه كند. اسراف موجب ضعيف شدن فضيلتهاي اخلاقي ميشود. در دين مبين اسلام داشتن برنامه صحيح اقتصادي در امور زندگي از نشانههاي انسانهاي پرهيزكار و با ايمان است. امام باقر(ع) ميفرمايند: <الكمال كل الكمال، التفقه فيالدين و الصبر علي النائبه و تقدير المعيشه؛ رسيدن به درجات عالي كمال انساني در سايه سه چيز امكانپذير ادامه مطلب تأمين نيازهاي مردم در سیره ائمه اطهار(ع) گره گشايي از مشكلات مردم بدون فوت وقت در سيره ائمّه اطهار(عليهم السلام)مصاديق فراوان دارد. هرگاه كساني در جامعه دچار مشكل شده، براي رفع آن به محضر ائمّه هدي(عليهم السلام) مي آمدند، آنان بي درنگ در جهت رفع مشكلات و گرفتاري هاي آنان اقدام مي كردند و اجازه نمي دادند گره گشايي از مشكلات مردم به تأخير افتد و فرصت ها از دست بروند. از امام باقر(عليه السلام) روايت شده است كه حضرت علي(عليه السلام)هنگام گرماي روز، به خانه برمي گشت كه زني را مشاهده كرد كه از شوهرش شكايت داشت. امام فرمود: صبر كن تا از گرماي هوا كاسته شود. آن زن عرض كرد: اگر دير كنم آتش غضب شوهرم شعلهورتر مي شود. امام علي(عليه السلام) سرش را تكان داد و قسم ياد كرد كه بي درنگ حق مظلوم را بستاند و به ياري وي بشتابد و مشكل وي را حل نمايد. از اين رو، همراه وي به راه افتاد. وقتي به درِ خانه آن زن رسيد، شوهرش را، كه مردي جواني بود، به ترس از خدا و عدم آزار واذيت زنش فرا خواند. جوان از سخنان امام برآشفت. اما در اين هنگام، وقتي ديد مردمي كه از آنجا مي گذرند، به حضرت علي(عليه السلام) سلام مي كنند، فهميد كه اين شخص اميرالمؤمنين(عليه السلام) است. به همين دليل، به دست و پاي حضرت افتاد و از گناه و لغزش خويش بخشش خواست، شمشيرش را در غلاف كرد و به زنش فرمود تا داخل منزل برود.(1) چنان كه ملاحظه مي شود، تعجيل در حل مشكلات مردم، به روشني از اين حديث فهميده مي شود، آن گونه كه حضرت علي(عليه السلام) تحمّل هواي گرم را بر خويش هموار كرد و اقدام به حل عاجل مشكل آن زن نمود. ائمّه اطهار(عليهم السلام) همواره پناهگاه مادي و معنوي مردم بوده اند. چه بسا افرادي در درگيري با دستگاه ظلم، از ستم جبّاران گريخته و به آنان پناه آورده اند و ايشان نيز آنان را در پناه خويش قرار داده اند. در تاريخ و سيره ائمّه هدي(عليهم السلام)موارد متعددي از پناه دادن ها و وساطت ها سراغ داريم كه براي نمونه، به يكي از آن ها اشاره مي شود: سعيدبن جبير از ستم زياد گريخت و به سوي امام حسن مجتبي(عليه السلام) در مدينه آمد. امام او را در پناه خود گرفت و زير چتر حمايتي خويش قرار داد. زياد از اين ماجرا خشمگين شد و نسبت به ساحت مقدّس امام گستاخي كرد و نامه تندي به امام نوشت. امام عين نامه زياد را به معاويه در شام فرستاد و گله گزاري كرد. معاويه هم طي نامه اي زياد را به تبعيت از امام و مقدّس دانستن پناه وي فرمان داد.(2) اسلام نهايت كوشش و تلاش خود را به خرج مي دهد كه در تمام جامعه اسلامي حتي يك فقير و نيازمند پيدا نشود، اما بدون شك، در هر جامعه اي افراد از كارافتاده آبرومند، كودكان يتيم، بيماران و مانند اين ها وجود دارند كه بايد به وسيله بيت المال و نيز افراد متمكّن با نهايت ادب و احترام تأمين شوند. توجه و اهتمام به امور معيشتي فقرا، محرومان و نيازمندان جامعه جايگاه ويژه اي در سيره ائمّه معصوم(عليهم السلام) دارد. حضرت علي(عليه السلام)حمايت از اقشار محروم و درمانده جامعه را جزو برنامه هاي اصلاحي خويش قرار داده بود، آن حضرت در عهدنامه خويش به مالك اشتر به وي مأموريت مي دهد كه هيچ گاه از اقشار محروم جامعه غفلت نورزد و نيازهاي آنان را تأمين كند: «ثُمُ اللّهُ اللّهُ في الطبقةِ السفلي.»(3) آن حضرت علاوه بر فرمان هايي كه به كارگزاران خويش در جهت تأمين اجتماعي محرومان جامعه مي دهد، خود نيز عملا به تأمين اين قشر در جامعه اقدام مي كند. آن حضرت خود را «پدر يتيمان» معرفي مي نمايد و همچون پدر با آنان رفتار مي كند.(4) پینوشتها: 1. ابن شهرآشوب، مناقب آل ابى طالب، ذوى القربى، 1379، ج 2، ص 122. 2. على قائمى، در مكتب كريم اهل بيت، تهران، اميركبير، 1374، ص 323ـ324. 3. نهج البلاغه، نامه 53. 4. محمّدبن يعقوب كلينى، اصول كافى، ج 1، ص 406.
اهداف و مبانی نظام اقتصادى اسلام از دیدگاه امام خمینی(ره) این نوشتار برگرفته از مقاله« ترسيم نظام اقتصادى اسلام بر اساس مكتب اقتصادى آن از ديدگاه امام خمينى (ره) » نوشته حجت الاسلام و المسلمین میر معزی می باشد که در فصلنامه نامه مفید شماره 14 منتشر گردیده است. از بيانات حضرت امام قدس سره استفاده مىشود كه نظام اقتصادى اسلام داراى 5 هدف است كه به ترتيب اولويت عبارتند از: 1- اعتلاى معنوى انسانها: هدف اسلام تربيت و تهذيب انسان است و اسلام با تنظيم فعاليتهاى مادى راه را براى اعتلاى معنوى انسان مىگشايد. (1) 2- استقلال اقتصادى: استقلال به معناى عدم وابستگى به بيگانه در حوزههاى فرهنگ سياست و اقتصاد، هدف كلى نظام اسلام است. وابستگى اقتصادى منشا همه وابستگيها و ناشى از عدم اعتماد به نفس است. (2) 3- عدالت اقتصادى: عدالت نيز همچون استقلال هدف كلى نظام اسلامى است. (3) ولى در عين حال هدف غايى يستبلكه تحقق عدالت وسيلهاى جهت توسعه معرفت الله و انسان سازى است. (4) در حوزه اقتصاد، عدالت اقتصادى به معناى رفع فقر (5) و تعديل ثروت و درآمد، (6) هدف نظام اقتصادى اسلام است 4- رفاه عمومى: رفاه طلبى از ديدگاه فردى و اخلاقى مذموم است، (7) ولى تحقق رفاه عمومى و برخوردارى همه مردم از رفاه، هدف نظام اقتصادى اسلام است. (8) البته رفاه به معناى داشتن ثروت و امكانات مادى صرف نيست، انسانى مرفه است كه ادامه مطلب رئيس جمهور در جمع علمای آذربايجان شرقي: مبارزه با ربا سخت ترین نوع مبارزه در اقتصاد است رئیس جمهور قطع ارتباط با خدا ، نظام مبتني بر ربا و ظلم به بشريت را از دلايل اصلي بن بست مكاتب مادي بيان كرد و گفت: از آنجا كه ربا جنگ با خداست بنابراين همه بنيانهاي فرهنگي و اقتصادي مبتني بر نظام ربوي محكوم به فنا هستند. به گزارش خبرگزاری اقتصادی ایران، احمدي نژاد در جمع طلاب و روحانیون آذربایجان شرقی با بیان این مطلب افزود: اقتصاد آمريكا قبل از جنگ عراق در آستانه فروپاشي بود و آنها با بهانه هاي مختلف از جمله 11 سپتامبر چندين هزار نفر از مردم بيگناه را كشتند تا بتوانند از فروپاشي اقتصاد خود جلوگيري كنند ولي اقتصادي كه بر پايه ربا و ظلم استوار شده باشد نمي تواند دوام بياورد.
احمدي نژاد در ادامه با تاكيد بر اينكه وظيفه رييس جمهور و دولت اين است كه منافع عموم مردم را بر منافع خاص ترجيح دهد، تصريح كرد: مناسبات اقتصادي بايد برپايه عدالت بنا شود چرا كه اگر عدالت نباشد جامعه دوام و قوامي نخواهد داشت. رئيس جمهور ضرورت اصلاح نظام بانكي ، ماليات و يارانه ها را مورد تاكيد قرار داد و اظهارداشت: در اقتصاد مبارزه با ربا از سخت ترين مبارزات است و در نظام ديني ضروري است براي اقتصاد حقوق شرعي و ديني گنجانده و ربا از جامعه ريشه كن شود. احمدي نژاد با اشاره به تدوين طرح تحول اقتصادي خاطرنشان كرد : دولت اين طرح را براي اصلاح نظام اقتصادي و عادلانه كردن اين نظام تهيه كرده و لايحه آن آماده است و به زودي به مجلس شوراي اسلامي تقديم خواهد شد. نفت :طلای سیاه یا بلای سیاه 100 سال از نفتی شدن اقتصاد ایران میگذرد. اگرچه روند افزایش سهم نفت در اقتصاد ایران و وابستگی شدید بخشهای اقتصاد ملی به آن از اواسط دهه 1340 خورشیدی شروع شد، با این وجود روند فزاینده وابستگی اقتصاد ایران به نفت به گونهای بود كه نفت به عامل كلیدی رشد یا افت اقتصادی تبدیل گردید. علاوه بر این نفت هزینههای بسیار سنگین نوسانات شدید در برنامهریزی و مدیریت توسعه اقتصادی را نیز به دوش كشید. با گذشت یك سده از ظهور نفت در اقتصاد ایران، عمدتا نفت به صورت خام صادر و محصولات مشتقه آن با ارزش افزوده بالایی وارد میشوند. از طرف دیگر صنعت، كشاورزی و خدمات اقتصاد ایران به شدت به پول ناشی از فروش نفت وابستهاند و بدون رانت ناشی از آن نمیتوان به ادامه مطلب جایگاه اقتصاد در تعالیم اسلامی این مقاله برداشتی از کتاب ارزشمند الحیاة جلد 5 می باشد. هر كس مقدارى از تعاليم اسلامى را بداند (تعاليمى كه از پيوستگيى عميق و ساختارى انداموار برخوردار است، بويژه دهها و دهها تعليم اقتصادى كه در قرآن و حديث آمده است)، اين را مىفهمد كه از روشنترين واضحات اين است كه دين اسلام، براى اقتصاد يك مركزيّت اصلى قائل است، و اصالت اقتصاد را چندان محكم مطرح مىكند كه صرف نظر كردن از آن امكانپذير نيست. دينى كه زكات را رديف نماز قرار مىدهد و آن را دومين ستون دين معرّفى مىكند؛ دينى كه كتاب آسمانى آن مىگويد: «وَ لا تُؤْتُوا السُّفَهاءَ أَمْوالَكُمُ الَّتِي جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ قِياماً [1] ... اموال خود را كه خداوند مايه برپايى زندگى شما قرار داده است به دست اشخاص سفيه مدهيد»، و مىفرمايد: «لِلرِّجالِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا وَ لِلنِّساءِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَ [2] هم مردان و هم زنان بايد از آنچه به دست مىآورند بهرهمند شوند»؛ و مىفرمايد: «وَ الَّذِينَ فِي أَمْوالِهِمْ حَقٌّ مَعْلُومٌ* لِلسَّائِلِ وَ الْمَحْرُومِ* [3] كسانى (از رذيله بخل دورند) كه در اموال آنان براى سائلان و محرومان حقّى معيّن باشد»، و مىفرمايد: «وَ أَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ ... [4] در راه خدا انفاق كنيد، و خويشتن را با دست خود به هلاكت ميندازيد»؛ و فرياد بر مىدارد كه نبايد اموال در دست مشتى توانگر بچرخد (لئلّا تكون دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِياءِ مِنْكُمْ)[5]، چنين دينى آيا مىشود كه براى اقتصاد و مسائل اقتصادى اصالتى قائل نباشد؟ دينى كه پيامبر فريادگر آن آشكارا مىفرمايد: « ادامه مطلب |
|